Er is sinds 16 november 2002 een permanente tentoonstelling in Den Haag over MC Escher.
Als ik eens in Den Haag ben voor omstandigheden en ik heb wat tijd over zal ik zit zeker een gaan bekijken!
Terwijl ik verder zat te kijken www.wikipedia.org kwam ik ook tegen over welke onderwerpen MC Escher meestal tekeningen maakte. Dus dacht ik bij mezelf, daar maar ik mijn volgend stukje over.
Als ik al zijn onderwerpen gelezen had, dacht ik bij mezelf dat het makkelijkste waarschijnlijk Regelmatige Vlakvulling...
Maar zelfs dat zal al veel te moeilijk zijn voor mij.
Ik begrijp gewoon niet hoe dat 1 persoon zoveel verschillende tekeningen kan maken en mensen optisch kan bedriegen en toch zit het allemaal perfect in elkaar.
Onderwerpen
In Eschers vroegste werk vinden we vooral landschappen, waarvoor hij inspiratie vond in Italië, en ook wat stillevens en portretten. Pas vanaf zijn veertigste maakte Escher "Escheriaanse" prenten. Hieronder volgt een opdeling van de onderwerpen die typisch zijn voor Escher. De opdeling is artificieel, dekt niet alle prenten, heeft overlappingen en er zijn ook andere opdelingen gepubliceerd.
Regelmatige vlakvulling
Met regelmatige vlakvulling bedoelt men een prent die volledig gevuld is met gelijkvormige figuurtjes die elkaar nergens overlappen. Escher inspireerde zich hiervoor op de Moorse kunstwerken zoals hij die zag in Alhambra in Spanje. In de Moorse kunstwerken waren de figuurtjes abstract, maar bij Escher stellen ze herkenbare dingen voor (meestal diertjes zoals reptielen, vissen en vogels). Soms transformeren de figuurtjes (bijvoorbeeld van vissen in vogels) zoals in de prent Metamorfose II, waarvan een verlengde versie in het hoofdpostkantoor van Den Haag geschilderd was (is?). Dit doek heeft in totaal een spanwijdte die vijftig meter bedraagt. Andere voorbeelden van prenten waarin regelmatige vlakvulling wordt gebruikt zijn Lucht en water I, Lucht en water II en Dag en nacht. Escher maakte veel prenten met regelmatige vlakvulling en het bleef lange tijd een vruchtbare bron van inspiratie.
Twee dimensies, of drie dimensies?
Een voorbeeld hiervan is de prent Tekenen. Enerzijds lijkt het alsof Escher een afbeelding heeft gemaakt van een eerste driedimensionale hand, die een tweede, tweedimensionale hand tekent, anderzijds lijkt het alsof de eerste hand juist tweedimensionaal is, en getekend wordt door de tweede hand, die driedimensionaal is. Een ander voorbeeld is Prentententoonstelling, waarop een man naar een prent kijkt waarop hij zelf afgebeeld is. Reptielen is een combinatie van regelmatige vlakvulling en de relatie twee dimensies - drie dimensies: Escher beeldt een openliggend schrift af, waarin een regelmatige vlakvulling getekend is, maar één van de reptieltjes in de regelmatige vlakvulling stapt uit het schrift en maakte een toertje op de tafel.
Onmogelijke ruimtelijke objecten
Een voorbeeld hiervan is Klimmen en dalen. Op deze prent lopen mensen op een soort wenteltrap met maar één wenteling, maar waarvan begin en einde aan elkaar zijn vastgemaakt, zodat de mensen steeds kunnen klimmen zonder ooit hoger te geraken. Andere voorbeeldjes zijn Belvedere, waarop een onmogelijke kubus wordt afgebeeld, en Waterval, waarop een onmogelijke driehoek wordt afgebeeld.
Perspectief
Escher had een voorkeur voor eigenaardige gezichtspunten. Een voorbeeld is Boven en onder, waarop eenzelfde tafereel vanuit twee verschillende gezichtspunten wordt bekeken.
Oneindigheidsbenaderingen
Voorbeelden hiervan zijn Cirkellimiet I, II en III, en Vierkantlimiet. Deze voorbeelden zijn allemaal regelmatige vlakvullingen, maar aan de randen worden de afgebeelde figuurtjes steeds kleiner, zodat er uiteindelijk schijnbaar oneindig veel figuurtjes afgebeeld zijn. Ringslangen is een ander voorbeeld hiervan.
Simultane werelden
Een voorbeeld hiervan is de prent Drie werelden; de drie werelden zijn: de bomen die weerspiegeld worden in de vijver, de bladeren die op de vijver drijven, en de vis die erin zwemt. Escher was ook gefascineerd door spiegelingen. In het werk van Escher vinden we dus veel kleurcontrast, structuur, symmetrie en spiegelingen terug.
Deze keer ging ik op zoek als er een speciale techniek bij te kijken kwam om zo'n tekeningen te maken, en op de website www.wikipedia.org heb ik deze techniek gevonden.
Zelf zou ik nooit genoeg geduld hebben om een tekening te maken met de technieken die hij gebruikte.
Techniek
Escher had een sterke voorkeur voor technieken waarbij men met een zwart vlak begint en zwart weghaalt. Escher gebruikte dan ook houtsnede, houtgravure, lithografie en (in mindere mate) mezzotint. Tijdens zijn HVS-opleiding maakte hij ook enkele lino's.
Escher erfde van Jessurun de Mesquita een voorliefde voor houtsnede op langs hout, maar later (vanaf 1931) gebruikt Escher ook houtgravure (op kops hout), omdat men hiermee gedetailleerder kan werken. Houtsnede zou echter voor Escher een veelgebruikte techniek blijven.
In 1929 maakte Escher zijn eerste lithografie. Met lithografie kan men ook grijstinten gebruiken, maar het contrast is beperkt. In 1946 waagt Escher zich dan ook aan mezzotint, ook wel 'zwarte kunst' genoemd, omdat hiermee sterker contrast mogelijk is. Mezzotint vergde echter te veel geduld, en Escher zou in totaal slechts zeven mezzotinten maken.
Escher bezat een grote technische vaardigheid. Een voorbeeld hiervan is de prent Draaikolken, waarin afbeeldingen van rode en groene vissen het vlak vullen. Beide kleuren werden afgedrukt met hetzelfde blok hout, maar bij het afdrukken van de ene kleur was het blok 180 graden gedraaid t.o.v. het afdrukken van de andere kleur.
In het begin was techniek belangrijk voor Escher (en dat zou ook zo blijven), maar op een gegeven ogenblik was technische vaardigheid niet meer het hoofddoel. Escher wil dan de wonderlijke ideeën in zijn hoofd uitdrukken in prenten, en techniek is hiervoor (slechts) een middel.
Op youtube of op een zoekmachine (zoals google, yahoo,...) kun je zelfs een filmpje vinden over Audi A6 die de technieken van Escher gebruikt in hun reclamespot.
Ik vraag me af hoeveel mensen er aan Escher zouden gedacht hebben als ze dit filmpje te zien kregen...
Vandaag heb ik aandacht besteed aan de pagina Downloads op de officiële website van MC Escher (www.mcescher.nl).
Op die pagina kun je 3 filmpjes bekijken van 3 verschillende werken van MC Escher.
In die filmpjes kun je zien hoe de mensen optisch bedrogen werden door de tekeningen.
Alleen op papier kun je mensen zo bedriegen want in de filmpjes worden de tekeningen uitgewerkt in 3D zoals MC Escher ze zelf had voorgesteld.
Ik had er helemaal geen idee van dat die tekeningen zo in elkaar zaten, ik dacht dat het gewoon tekeningen waren maar dat is het absoluut niet...
Hier volgen er een paar filmpjes van op youtube die meestal over de tekeningen van MC Escher zelf gaan maar zeker de moeite waard zijn om eens te bekijken!
Deze keer ben ik op zoek gegaan naar de meest bekende tekeningen van MC Escher, met de onderstaande tekeningen heeft hij succes gemaakt en zijn meer en meer mensen zijn werk beginnen bewonderen.
Zelf vind ik de volgende tekeningen het mooiste, niet alleen door het uitzicht maar ook de inhoud van de tekening. Convex and Concave 1955 Lithograph
Belvedere 1958 Lithograph
Ascending and Descending 1960 Lithograph
Waterfall 1961 Lithograph
blijkbaar heb ik een voorkeur voor gebouwen.
Deze en nog meer galerijen zijn te vinden op de website www.mcescher.nl, op de pagina Galerij.
Vandaag zal ik een van de meest gekende werken van MC Escher nader bekijken.
Ik heb deze tekening vroeger als een tegengekomen maar wist niet wat het was, welke betekenis het had of door wie het gemaakt was.
Maar nu dat ik weet wat het moet voorstellen begin ik te begrijpen hoeveel werk er in een tekening als deze moet zitten.
Laat staan om er aan te willen beginnen...
Deze keer ben ik gaan kijken op de pagina Bibliografie, daar valt er niet veel te zien behalve als je erg geïnteresseerd bent in MC Escher en graag een van zijn boeken, of een boek over MC Escher geschreven door iemand anders, zou willen lezen.
Zelf ben ik dit zeker niet van plan.
(bron: http://www.mcescher.nl/)
Veel boeken zijn er geschreven over M.C. Escher en zijn werk. Sommige hiervan zijn nog steeds te koop.
Leven en werk van M.C. Escher
door J.L. Locher, Amsterdam 1981
Een Biografie
door W. Hazeu, Amsterdam 1998
Grafiek en Tekenen
door M.C. Escher
The Magic of M.C. Escher
door J.L. Locher en W.F. Veldhuysen, New York, London 2000
M.C. Escher: Visions of Symmetry
door D. Schattschneider, New York and London, 2004
Het Oneindige
door M.C. Escher, Amsterdam, 1986
De Toverspiegel van M.C. Escher
door Bruno Ernst, Amsterdam, 1976
Vandaag ben ik begonnen met verder zoeken op de site www.mcescher.nl en ben ik gaan kijken op de pagina Quotes.
De beste vind ik persoonlijk:
" Zo laat ons dan proberen om de berg op te klimmen, niet door te trappen op wat er onder ons ligt, maar door ons op te trekken aan wat zich boven ons bevindt, voor mijn part aan de sterren; amen"
Een simpele tekst maar toch een positieve en krachtige betekenis...
(bron: http://www.mcescher.nl/)
Quotes:
" Ik geloof dat het maken van prenten, zoals ik dat doe, bijna alleen een kwestie is van: het zo verschrikkelijk graag goed willen doen"
" Ik zou een heel tweede leven kunnen vullen met het werken aan mijn prenten"
" Om vrede te hebben met dit rare leven; om te aanvaarden wat wij niet begrijpen; om rustig af te wachten wat ons te wachten staat; moet je wijzer zijn dan ik ben"
"Op momenten van groot enthousiasme schijnt het mij toe dat er nooit op de wereld, door niemand, zó iets moois en belangrijks gemaakt is"
" Ik word niet volwassen. In mij is het kleine kind van vroeger"
" Ik speel een vermoeiend spel"
" Ik wandel steeds in raadselen. Er komen telkens jongelui die zeggen: u maakt ook opart. Ik weet helemaal niet wat dat is, opart. Dit werk maak ik al dertig jaar lang"
" De dingen die ik wil uiten zijn zo prachtig en zuiver"
" Zo laat ons dan proberen om de berg op te klimmen, niet door te trappen op wat er onder ons ligt, maar door ons op te trekken aan wat zich boven ons bevindt, voor mijn part aan de sterren; amen"
Vandaag heb ik als eerste onderwerp over Escher zijn biografie gezocht, waarin snel duidelijk werdt dat Escher zeker geen persoon was die heel de dag door niets zat te doen.
Maurits Cornelis Escher (1898-1972) is een van 's werelds meest beroemde grafici. Zijn kunst wordt bewonderd door miljoenen mensen over de hele wereld, getuige de vele web sites op het internet.
Hij is het meest beroemd om zijn zogenaamde onmogelijke tekeningen, zoals Klimmen en Dalen en Relativiteit, maar ook om zijn metamorphoses, zoals Metamorphose I, II en III, Lucht en Water I en Reptielen.
LUCHT & WATER I
CASTROVALVA Lithograph, February 1930
Maar hij maakte ook prachtige, meer realistische werken gedurende de tijd dat hij in Italië woonde en werkte.
Bijvoorbeeld de litho Castrovalva, waarin men al M.C. Escher's fascinatie voor voor hoog en laag, dichtbij en veraf kan zien. De litho Atrani, een klein plaatsje aan de Amalfitaanse kust in Italië, maakte hij in 1931, maar komt weer terug in zijn meesterstukken Metamorphose I en II.
ATRANI
METAMORPHOSE
Gedurende zijn leven maakte M.C. Escher 448 litho's, houtsnedes en houtgravures en meer dan 2000 tekeningen en schetsen. Net zoals sommige van zijn beroemde voorgangers - Michelangelo, Leonardo da Vinci, Dürer en Holbein - , was M.C. Escher linkshandig.
Naast zijn werk als graficus, illustreerde M.C. Escher boeken, ontwierp tapijten, postzegels en wandschilderingen. Hij werd geboren in Leeuwarden als de vierde en jongste zoon. Na 5 jaar verhuisde de familie naar Arnhem, waar hij het grootste deel van zijn jeugd doorbracht. Nadat hij gezakt was voor zijn eindexamen, en na een kort intermezzo in Delft, begon M.C. Escher met zijn lessen bouwkunde aan de School voor Bouwkunde en Sierende Kunsten in Haarlem
JETTA
Al na een week vertelde hij zijn vader dat hij wilde ophouden met zijn lessen bouwkunde en zich wilde toeleggen op de studie grafische kunsten. Hij werd hierin gesteund door zijn leraar Samuel Jesserun de Mesquita, aan wie hij zijn tekeningen en linoleumsnedes had laten zien. Nadat hij zijn school had afgerond, reisde hij langdurig door o.a. Italië, waar hij zijn vrouw Jetta Umiker ontmoette, en waarmee hij in 1924 trouwde. Zij gingen naar Rome, waar zij tot 1935 bleven wonen. Gedurende deze 11 jaar, reisde M.C. Escher ieder jaar door Italië heen, waarbij hij tekeningen en schetsen maakte, om deze later thuis in zijn atelier te gebruiken voor zijn prenten.
STRAAT IN SCANNO,ABBRUZI
BARBARANO,CIMINO
Veel van deze schetsen zou hij later ook weer gebruiken voor zijn litho's, houtsnedes en houtgravures. Bijvoorbeeld de achtergrond in de litho Waterval (1961) komt uit zijn Italiaanse periode. Ook de bomen die gereflecteerd worden in de houtsnede Modderplas (1952), zijn dezelfde bomen die hij gebruikte in zijn houtsnede Pineta van Calvi, die hij maakte in 1932.
PINETA VAN CALVI
WATERVAL
SYMMETRY NO. 45
M.C. Escher werd gefascineerd door de regelmatige geometrische figuren van de wand -en vloermozaïken in het Alhambra, een veertiende-eeuws kasteel in Granada, Spanje, dat hij in 1922 bezocht.
Tijdens zijn jaren in Zwitserland en gedurende de hele Tweede Wereldoorlog werkte hij met veel energie aan zijn hobby. Hij maakte toen 62 van de in totaal 137 symmetrische tekeningen die hij zijn leven zou maken. Hij breidde zijn hobby ook uit, door deze symmetrische tekeningen te gebruiken voor het snijden van houten bollen.
Hij speelde met architectuur, perspectief en onmogelijke ruimtes. Zijn kunst blijft miljoenen mensen over de hele wereld verbazen en in verwondering brengen. In zijn werk herkennen wij zijn uitstekende observatie van de wereld om ons heen en de uitdrukking van zijn eigen fantasie. M.C. Escher laat ons zien dat de werkelijkheid wonderlijk, begrijpelijk en fascinerend is.
